Du học Nhật Bản cần những gì?

1. Trước tiên, bạn cần đáp ứng những điều kiện nào?

Học vấn: bạn đã học đến đâu và muốn sang Nhật học gì?

Nếu đang học lớp 12 hoặc vừa tốt nghiệp THPT, bạn có thể bắt đầu tìm hiểu trường tiếng và chương trình đại học phù hợp. Với đại học Nhật Bản, một điều kiện đầu vào thông thường là hoàn thành 12 năm giáo dục phổ thông hoặc có trình độ tương đương được chấp nhận. Tuy nhiên, đủ điều kiện nộp hồ sơ chưa có nghĩa là được nhận: trường còn xét kết quả học tập và các yêu cầu tuyển sinh khác.

Việc cần làm ngay là tìm bằng tốt nghiệp, học bạ hoặc bảng điểm của mình. Nếu chưa tốt nghiệp, hãy hỏi trường dự định nộp xem có nhận giấy xác nhận dự kiến tốt nghiệp hay không và khi nào phải bổ sung bằng. Nếu đã học cao đẳng, đại học hoặc đã đi làm, bạn nên chuẩn bị thêm thông tin về giai đoạn đó để trình bày quá trình học tập, làm việc rõ ràng.

Đừng vội loại mình chỉ vì nghe nói “phải đạt điểm trung bình 7,0” hoặc “tốt nghiệp lâu rồi thì không đi được”. Hãy gửi đúng tình trạng của mình cho trường kiểm tra. Điểm số, thời gian từ lúc tốt nghiệp và tiêu chí xét tuyển phải được xem theo chương trình cụ thể.

Ngoại ngữ: cần học tiếng trước, nhưng không phải ai cũng phải có cùng một chứng chỉ

Nếu muốn sang trường tiếng Nhật: bạn sang để học tiếp tiếng Nhật, nhưng không nên hiểu là có thể bỏ qua việc học tiếng ở Việt Nam. Hãy hỏi rõ trường nhận những chứng chỉ nào, cần mức nào và phải có kết quả trước ngày nào. Khi chuẩn bị visa trường tiếng, bạn cũng cần đối chiếu yêu cầu chứng chỉ và khả năng phỏng vấn tiếng Nhật của nơi tiếp nhận hồ sơ.

Nếu muốn vào thẳng đại học bằng tiếng Nhật: bạn cần trình độ đủ để nghe giảng, đọc tài liệu và làm bài. Trường có thể xét JLPT — kỳ thi đánh giá năng lực tiếng Nhật — cùng EJU, tức kỳ thi du học Nhật Bản, hoặc bài thi và phỏng vấn riêng. Hãy lấy danh sách môn thi và mức điểm từ thông báo tuyển sinh của trường, thay vì chỉ đặt mục tiêu “có một chứng chỉ là đủ”.

Nếu chọn chương trình học bằng tiếng Anh: hãy kiểm tra chứng chỉ tiếng Anh được chấp nhận và điểm tối thiểu của chương trình. Một số chương trình không yêu cầu tiếng Nhật khi tuyển sinh; dù vậy, biết giao tiếp tiếng Nhật cơ bản vẫn giúp bạn tự tin hơn trong sinh hoạt.

2. Gia đình cần chuẩn bị tiền cho những khoản nào?

Thay vì chỉ hỏi “đi Nhật hết bao nhiêu tiền?”, bạn nên đề nghị một bảng chi phí có từng khoản và thời điểm phải đóng. Nhờ vậy, gia đình biết số tiền cần sẵn trước khi đi và số tiền phải tiếp tục dành cho việc học sau đó.

• Chi phí học: phí xét hồ sơ, phí nhập học, học phí và các khoản của trường như tài liệu hoặc cơ sở vật chất nếu có.
• Chi phí chỗ ở: ký túc xá hoặc tiền thuê nhà, khoản phải trả khi nhận phòng và các phí liên quan.
• Chi phí chuẩn bị và đi lại: học tiếng tại Việt Nam, thi chứng chỉ, làm giấy tờ, dịch thuật, visa và vé máy bay tùy trường hợp.
• Chi phí sinh hoạt: ăn uống, đi lại, điện thoại, điện nước, bảo hiểm và một khoản dự phòng cho thời gian đầu.

Tiền đóng cho trường và tiền chứng minh tài chính là hai việc khác nhau. Khoản thứ nhất là số tiền cần thanh toán. Việc thứ hai là cung cấp giấy tờ cho thấy bạn hoặc gia đình có khả năng chi trả. Người đứng ra hỗ trợ tiền học và sinh hoạt thường được gọi là người bảo trợ tài chính.

Hãy thống nhất sớm ai sẽ bảo trợ và trao đổi thẳng về khoản gia đình có thể dành cho bạn. Đừng lập kế hoạch với giả định vừa sang là có việc làm thêm hoặc học bổng ngay. Bạn có thể xem thêm các khoản chi phí du học Nhật Bản để lập dự toán phù hợp hơn.

3. Hồ sơ du học Nhật Bản gồm những giấy tờ gì?

Bạn có thể chia hồ sơ thành bốn nhóm dưới đây để dễ thu thập. Đây là danh sách chuẩn bị ban đầu, không có nghĩa mọi trường đều yêu cầu toàn bộ giấy tờ giống nhau. Trước khi xin xác nhận hoặc dịch thuật, hãy lấy danh sách chính thức của trường để tránh làm lại.

Nhóm A — Giấy tờ của học sinh

• Hộ chiếu còn giá trị sử dụng và ảnh thẻ đúng yêu cầu của từng bộ hồ sơ.
• Đơn đăng ký và sơ yếu lý lịch theo mẫu trường cung cấp.
• Giấy tờ nhân thân, cư trú hoặc xác nhận quan hệ với người bảo trợ nếu được yêu cầu.

Bạn nên kiểm tra cách viết họ tên, ngày sinh và thông tin cá nhân trên các giấy tờ. Nếu có chỗ khác nhau, hãy hỏi cách làm rõ ngay từ đầu; không tự sửa thông tin trên bản gốc.

Nhóm B — Giấy tờ học tập và ngoại ngữ

• Bằng tốt nghiệp hoặc giấy xác nhận dự kiến tốt nghiệp nếu trường chấp nhận.
• Học bạ hoặc bảng điểm của bậc học được yêu cầu.
• Chứng chỉ ngoại ngữ, kết quả thi đầu vào và tài liệu bổ sung theo chương trình.

Hãy hỏi rõ cần bản sao, bản dịch hay bản có xác nhận, dịch sang ngôn ngữ nào và nộp bao nhiêu bộ. Giữ bản quét rõ nét để tiện kiểm tra, đồng thời cất riêng bản gốc để tránh thất lạc.

Nhóm C — Giấy tờ của người bảo trợ tài chính

Tùy hồ sơ, trường hoặc cơ quan xét duyệt có thể yêu cầu xác nhận số dư ngân hàng, chứng minh thu nhập và tài liệu giải thích nguồn tiền. Gia đình nên hỏi trước mẫu giấy tờ, thời điểm xin xác nhận và yêu cầu đối với công việc của người bảo trợ.

Ví dụ, nếu bố mẹ kinh doanh, đừng tự dùng danh sách giấy tờ dành cho người hưởng lương rồi nghĩ là đã đủ. Hãy mô tả đúng công việc thực tế và xin hướng dẫn tương ứng. Mọi thông tin cần trung thực, có thể giải thích và kiểm tra lại.

Nhóm D — Lý do du học và kế hoạch học tập

Phần này không cần viết hoa mỹ. Bạn cần giải thích bằng lời của mình: vì sao muốn học ở Nhật, vì sao chọn trường hoặc ngành này, đã chuẩn bị những gì và muốn làm gì sau khóa học. Nếu có quãng thời gian nghỉ học hoặc đi làm, hãy ghi rõ thời gian đó bạn làm gì.

Một cách bắt đầu đơn giản là viết nháp câu trả lời cho từng câu hỏi trên. Sau đó kiểm tra xem thời gian và thông tin có khớp với học bạ, bằng cấp và quá trình làm việc của mình không.

4. Từ nộp hồ sơ đến sang Nhật, bạn sẽ làm những thủ tục nào?

1. Chọn trường và kỳ nhập học. Lấy thông báo tuyển sinh, hạn nộp, yêu cầu ngoại ngữ và bảng phí. Hỏi cả chính sách hoàn tiền trước khi thanh toán.
2. Nộp hồ sơ và tham gia xét tuyển. Gửi giấy tờ theo hướng dẫn, tham gia phỏng vấn hoặc thi nếu chương trình yêu cầu. Khi trường đề nghị bổ sung, kiểm tra kỹ nội dung và hạn trả lời.
3. Thực hiện hồ sơ xin COE. COE là Giấy chứng nhận tư cách lưu trú, không phải visa. Trường thường hỗ trợ đại diện nộp hồ sơ tại Nhật; học sinh và gia đình cung cấp giấy tờ cần thiết.
4. Xin visa du học tại Việt Nam. Sau khi có COE, bạn chuẩn bị bộ hồ sơ visa theo hướng dẫn của cơ quan đại diện Nhật Bản phụ trách nơi cư trú và kênh tiếp nhận được chỉ định. Có COE không đồng nghĩa chắc chắn được cấp visa.
5. Chuẩn bị nhập học và chuyến đi. Xác nhận chỗ ở, ngày có mặt, cách di chuyển đến trường và người liên hệ khi đến Nhật. Nên chờ kết quả visa trước khi mua vé không hoàn hủy.

Riêng bước xin visa, cần chú ý giấy tờ nào?

Bộ hồ sơ cơ bản gồm hộ chiếu, tờ khai có ảnh và COE theo hình thức được chấp nhận. Hướng dẫn của Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam còn nêu giấy xác nhận văn bằng THPT và bản sao chứng chỉ tiếng Nhật đối với hồ sơ sang trường tiếng. Bạn cần kiểm tra hướng dẫn áp dụng tại nơi nộp, vì có thể được yêu cầu bổ sung hoặc phỏng vấn.

Đừng đợi đến lúc có COE mới xem danh sách visa. Việc xác nhận văn bằng hoặc bổ sung chứng chỉ có thể cần thời gian. Nên hỏi sớm: “Với trường hợp của em, giấy nào cần làm trước, giấy nào phải chờ gần ngày nộp mới xin?”.

5. Những yêu cầu nào cần hỏi lại trường trước khi làm hồ sơ?

Để tránh nghe nhiều nơi nói khác nhau rồi bối rối, bạn có thể gửi trường hoặc tư vấn viên năm câu hỏi cụ thể:

• Với bằng cấp, điểm học tập và năm tốt nghiệp của em, em có đủ điều kiện nộp chương trình này không?
• Em cần chứng chỉ ngoại ngữ nào, mức bao nhiêu và hạn bổ sung là khi nào?
• Người bảo trợ làm công việc này thì cần giấy tờ gì để chứng minh khả năng chi trả?
• Em cần đóng những khoản nào, đóng khi nào và được hoàn trong trường hợp nào?
• Hồ sơ cần bản gốc, bản sao, bản dịch hoặc xác nhận gì? Ai phụ trách từng bước?

Hãy lưu câu trả lời và danh sách giấy tờ thành một chỗ để cả học sinh lẫn phụ huynh cùng theo dõi. Cách này thiết thực hơn việc ghi nhớ một con số điểm, một mức tiền hoặc một chứng chỉ rồi áp dụng cho mọi trường.

6. Nên bắt đầu chuẩn bị trước bao lâu?

Bạn nên bắt đầu tìm hiểu khoảng một năm trước kỳ muốn nhập học. Đây là mốc để chủ động sắp xếp, không phải thời hạn cố định cho mọi hồ sơ. Nếu chưa học tiếng hoặc cần thi đầu vào, hãy dành thêm thời gian.

• Giai đoạn tìm hiểu: trao đổi với gia đình, chọn hướng học, so sánh trường và bắt đầu học ngoại ngữ.
• Trước hạn nộp của trường: hoàn thiện bằng cấp, bảng điểm, kết quả thi, kế hoạch học tập và giấy tờ tài chính.
• Khi trường tiếp nhận: theo dõi kết quả xét tuyển, hồ sơ COE và các yêu cầu bổ sung; tiếp tục học tiếng.
• Khi chuẩn bị khởi hành: hoàn thành visa, xác nhận chỗ ở và lịch nhập học, chuẩn bị giấy tờ mang theo.

7. Những câu hỏi học sinh và phụ huynh thường gặp

Đọc tiếp

Muốn rà hồ sơ theo trường hợp thật?

SHINHA sẽ cùng bạn phân biệt điều kiện chung và yêu cầu riêng của lộ trình đang quan tâm.

Gọi 039 835 2891

Nguồn tham khảo

• Study in Japan — Immigration and Student Visas
• Study in Japan — FAQ for Prospective Students
• Study in Japan — Timeline